Η φύση ως ζωντανός οργανισμός

image

Η αντίληψη των αρχαίων Ελλήνων, ότι η φύση είναι ένας ζωντανός θεϊκός οργανισμός, επιβίωσε μέχρι τις μέρες μας -κυρίως μέσω διάφορων θρησκευτικών πεποιθήσεων.

 

Η πρώτη επιστημονική έκφραση αυτής της αρχαίας πίστης, ανήκει στον πατέρα της Γεωλογίας Τζέιμς Χάτον, που το 1875, σε μια ομιλία του στη Βασιλική Εταιρεία του Εδιμβούργου, υποστήριξε ότι η Γη είναι ζωντανή.

 

Κατά τη διάρκεια του πρώτου μισού του 20ου αιώνα, τη σκυτάλη πήρε ο Βλαντιμίρ Βερνάτσκι, που πίστευε ότι η Γη είναι ένα ζωντανό ον που αυτορυθμίζεται.

 

Αλλά, μόλις το 1979, ένας ανεξάρτητος επιστήμονας που συμμετείχε στα διαστημικά προγράμματα της NASA, ο J. E. Lovelock, έδωσε σ’ αυτήν την αρχαιοελληνική αντίληψη συγκροτημένη επιστημονική υπόσταση.

 

Ας ακούσουμε τι λέει ο ίδιος, στο πολύκροτο βιβλίο του «Γαία. Μια νέα θεώρηση στη ζωή του πλανήτη», που προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στους επιστημονικούς κύκλους, αλλά απέκτησε, ταυτόχρονα, και φανατικούς υποστηρικτές:

 

Η ιδέα της Μητέρας Γης ή, όπως την ονόμαζαν οι αρχαίοι Έλληνες, της Γαίας, διέτρεξε ολόκληρη την ιστορία, αποτελώντας, μάλιστα, τη βάση μιας πεποίθησης που εξακολουθεί να συνυπάρχει με τις μεγάλες θρησκείες. Από τις εκατοντάδες μελέτες για το φυσικό περιβάλλον και από την ανάπτυξη της επιστήμης της οικολογίας, συμπεραίνεται πως η βιόσφαιρα είναι κάτι περισσότερο από το σύνολο των ζωντανών οργανισμών στο χερσαίο, θαλάσσιο και αέριο περιβάλλον. Η αρχαία πίστη και η σύγχρονη γνώση συγχωνεύτηκαν συναισθηματικά στο δέος με το οποίο οι αστροναύτες -και έμμεσα εμείς- πρωτοαντίκρισαν τη Γη σε όλο της το μεγαλείο, καθώς αναδυόταν από το βαθύ σκοτάδι του διαστήματος. Ωστόσο, αυτό το αίσθημα, όσο ισχυρό κι αν είναι, δεν αποδεικνύει ότι η Μητέρα Γη είναι ζωντανή.

Παρ’ όλα αυτά, τα διαστημικά ταξίδια δεν παρουσίασαν απλώς τη Γη από νέα οπτική. Έδωσαν πολύτιμες πληροφορίες για την ατμόσφαιρα και την επιφάνειά της, προσφέροντας νέα διάσταση στις αλληλεπιδράσεις των οργανικών και των ανόργανων στοιχείων του πλανήτη. Από αυτό προέκυψε η υπόθεση ότι η ζωντανή ύλη, ο αέρας, οι ωκεανοί και η χερσαία επιφάνεια της Γης σχηματίζουν ένα σύνθετο σύστημα, που μπορεί να ιδωθεί σαν ένας οργανισμός που έχει την ικανότητα να διατηρεί τον πλανήτη μας κατάλληλο για ζωή.

 

Μέσα σ’ αυτόν τον ζωντανό οργανισμό, όλα τα όντα (έμψυχα και άψυχα) συνυπάρχουν αρμονικά και συνεργάζονται ισότιμα για τον ίδιο σκοπό -τη διατήρηση της ζωής.

 

Ο άνθρωπος αποτελεί ένα απλό μέλος αυτής της κοινότητας και δεν είναι, σε καμιά περίπτωση, ο κυρίαρχος, ο αφέντης των άλλων ζωντανών πλασμάτων ή των φυσικών στοιχείων.

 

Ο ρόλος του είναι να διατηρεί, συνεργαζόμενος με όλα τα άλλα μέλη της κοινότητας, την αρμονία και την ομορφιά του φυσικού τοπίου, καθώς και τη ζωή στο σύνολό της.

 

Αν δεν συνειδητοποιήσει αυτή την αποστολή του και δεν θέσει ένα τέρμα τόσο στο καταστροφικό του έργο όσο και στην υπεροπτική του στάση απέναντι στις άλλες φυσικές οντότητες, η Μητέρα Γη, η Γαία, θα τον τιμωρήσει με αφανισμό.

 

Ο 21ος αιώνας είναι καθοριστικός για την επιβίωση του ανθρώπου πάνω στον πλανήτη. Αυτό πρέπει να το καταλάβουν κυρίως οι νέες γενιές, οι οποίες καλούνται να αποκαταστήσουν το χαμένο κύρος του είδους μας.

Πηγή

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s